Εν μέσω ενός παγκόσμιου εμπορικού πολέμου, οι επιχειρήσεις που αποστέλλουν προϊόντα στο εξωτερικό βρίσκονται αντιμέτωπες με ένα κρίσιμο ερώτημα: ποιος θα πληρώσει τους δασμούς; Καθώς οι δασμοί δημιουργούν επιπλέον έξοδα, ο σαφής καθορισμός των ευθυνών για τα κόστη και τους κινδύνους που συνδέονται με τα διάφορα στάδια της παράδοσης δεν ήταν ποτέ πιο ζωτικής σημασίας.
Οι Incoterms είναι τυποποιημένοι εμπορικοί όροι που ορίζουν τις ευθύνες του αγοραστή και του πωλητή στις διεθνείς συναλλαγές. Και τα δύο μέρη μπορούν να συμφωνήσουν στο συμβόλαιο πώλησης ποιος είναι υπεύθυνος για τους δασμούς, επιλέγοντας έναν τύπο Incoterms.
Με την επιλογή του κατάλληλου Incoterm, οι συναλλαγές και η εφοδιαστική αλυσίδα μπορούν να βελτιστοποιηθούν, να γίνουν διαφανείς και ασφαλείς. Σε αυτό το άρθρο, θα παρέχουμε μια ολοκληρωμένη επισκόπηση των Incoterms και των επιπτώσεών τους στην πληρωμή των δασμών.
Τι είναι οι Incoterms;
Το Incoterms σημαίνει Διεθνείς Εμπορικοί Όροι. Πρόκειται για «...ένα σύνολο προτύπων που χρησιμοποιούνται σε διεθνείς και εγχώριες συμβάσεις για την παράδοση εμπορευμάτων», με σκοπό τον σαφή προσδιορισμό των τρόπων παράδοσης και του κόστους, καθώς και των υποχρεώσεων κάθε μέρους.
Δημιουργημένα για πρώτη φορά το 1936 από το Διεθνές Εμπορικό Επιμελητήριο (ICC), τα Incoterms έχουν εξελιχθεί με την πάροδο των ετών, με πολλούς νέους όρους να εμφανίζονται και τους υπάρχοντες όρους να προσαρμόζονται στις αλλαγές στον τομέα των μεταφορών. Η τελευταία έκδοση, τα Incoterms 2020, τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2020.
Incoterms 2020
Οι έντεκα Incoterms που ισχύουν σήμερα αποσαφηνίζουν βασικά ζητήματα σχετικά με τη μεταφορά εμπορευμάτων. Αυτά περιλαμβάνουν τους τρόπους παράδοσης και τις ευθύνες τόσο του αγοραστή όσο και του πωλητή, όσον αφορά τους κινδύνους και τα έξοδα. Πέρα από τα ζητήματα logistics, η επιλογή των Incoterms επηρεάζει τη σύναψη συμβάσεων, τα απαιτούμενα έγγραφα, τους τρόπους πληρωμής και την κάλυψη της πιστωτικής ασφάλισης.
Ομάδα Ε. Άμεση παράδοση στην πύλη του εργοστασίου
Η ομάδα Ε περιλαμβάνει μόνο έναν όρο Incoterm – EXW ή Ex Works. Ο όρος αυτός ορίζει ότι ο πωλητής παραδίδει τα εμπορεύματα στις εγκαταστάσεις του, με την ευθύνη του να περιορίζεται στην προετοιμασία των εμπορευμάτων για μεταφορά. Εν τω μεταξύ, ο αγοραστής αναλαμβάνει όλα τα υπόλοιπα έξοδα και ευθύνες, συμπεριλαμβανομένης της φόρτωσης, της μεταφοράς, της ασφάλισης και των τελωνειακών διατυπώσεων.
Ομάδα F. Άμεση παράδοση χωρίς πληρωμή για τη βασική μεταφορά
Η ομάδα F αφορά την παράδοση σε μεταγενέστερο στάδιο του κύκλου μεταφοράς, είτε στο λιμάνι είτε στο πλοίο που θα μεταφέρει τα εμπορεύματα. Περιλαμβάνει τρεις Incoterms:
FCA (Ελεύθερος μεταφορέας)
Ο πωλητής παραδίδει τα εμπορεύματα σε συμφωνημένο σημείο, αναλαμβάνοντας τα έξοδα και τους κινδύνους μέχρι τον συμφωνημένο τόπο παράδοσης.
FAS (Ελεύθερο κατά μήκος του πλοίου)
Αυτός ο όρος Incoterm χρησιμοποιείται κυρίως για τη μεταφορά φορτίων μεγάλου όγκου ή χύδην εμπορευμάτων. Ο πωλητής είναι υπεύθυνος για τη μεταφορά των εμπορευμάτων μέχρι την αποβάθρα του λιμανιού και την παράδοσή τους δίπλα στο πλοίο. Από εκείνο το σημείο και μετά, όλα τα έξοδα και οι κίνδυνοι βαρύνουν τον αγοραστή.
FOB (Ελεύθερο στο πλοίο)
Αυτός είναι ένας από τους πιο συνηθισμένους όρους Incoterms στις θαλάσσιες μεταφορές, ο οποίος απαιτεί από τον πωλητή να φορτώσει τα εμπορεύματα στο καθορισμένο πλοίο.
Ομάδα Γ. Έμμεση παράδοση
Σε αυτή την ομάδα των Incoterms, ο πωλητής είναι υπεύθυνος για τη βασική μεταφορά και, ως εκ τούτου, αναλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος των εξόδων και των κινδύνων. Περιλαμβάνονται τέσσερις όροι Incoterms:
CFR (με έξοδα και ναύλο)
Χρησιμοποιείται κυρίως για τις θαλάσσιες μεταφορές. Ο πωλητής είναι υπεύθυνος για τη βασική μεταφορά μέχρι τον προορισμό, αλλά δεν αναλαμβάνει την ευθύνη για την ασφάλιση των εμπορευμάτων.
CIF (Κόστος, Ασφάλεια και Ναύλος)
Χρησιμοποιείται κυρίως για τις θαλάσσιες μεταφορές. Ο πωλητής αναλαμβάνει την ευθύνη όχι μόνο για τη μεταφορά στον προορισμό, αλλά και για την ασφάλιση των εμπορευμάτων.
CPT (με μεταφορικά πληρωμένα μέχρι τον προορισμό)
Αυτό αντιστοιχεί στον όρο CFR, αλλά ισχύει για κάθε είδους μεταφορά. Ο πωλητής αναλαμβάνει τα έξοδα μέχρι να φτάσουν τα εμπορεύματα στον τελικό προορισμό τους, αλλά ο αγοραστής αναλαμβάνει τους κινδύνους της μεταφοράς.
CIP (Μεταφορικά και ασφάλιστρα πληρωμένα)
Αυτό αντιστοιχεί στον όρο CIF για κάθε είδους μεταφορά. Ο πωλητής αναλαμβάνει όλα τα έξοδα της κύριας μεταφοράς και της ασφάλισης κατά τη διάρκεια της διαδρομής.
Ομάδα Δ. Άμεση παράδοση
Σε αυτή την περίπτωση, ο πωλητής αναλαμβάνει όλα τα έξοδα και τους κινδύνους από τη στιγμή που τα εμπορεύματα εγκαταλείπουν τις εγκαταστάσεις του μέχρι την παράδοσή τους. Περιλαμβάνει τρεις όρους Incoterms:
DPU (Παράδοση στον τόπο προορισμού χωρίς εκφόρτωση)
Ο πωλητής αναλαμβάνει τους κινδύνους μέχρι τον τόπο εκφόρτωσης που έχει συμφωνηθεί από κοινού. Αυτό ισχύει για όλους τους τρόπους μεταφοράς.
DAP (Παράδοση στον τόπο προορισμού)
Ο πωλητής αναλαμβάνει τα έξοδα και τους κινδύνους μέχρι τον τόπο παράδοσης, με εξαίρεση τα τελωνειακά έξοδα, τα οποία βαρύνουν τον αγοραστή.
DDP (Παράδοση με καταβλημένους δασμούς)
Ο πωλητής αναλαμβάνει όλα τα έξοδα και τους κινδύνους της εξαγωγικής πράξης.
Η επιλογή του κατάλληλου Incoterm σε περίπτωση επιβολής δασμών
Η επιλογή του κατάλληλου Incoterm για τη συναλλαγή είναι ζωτικής σημασίας, καθώς επηρεάζει την τιμή πώλησης, ενώ επηρεάζει σημαντικά τις ευθύνες logistics και τα έξοδα μεταφοράς κάθε μέρους. Αυτό ισχύει και για τους δασμούς. Συνήθως, όταν τα εμπορεύματα εισάγονται σε μια χώρα, ο εισαγωγέας είναι υπεύθυνος για τη δήλωση και την καταβολή των δασμών που επιβάλλει η κυβέρνηση. Ωστόσο, σύμφωνα με τον Incoterm DDP (Delivered Duty Paid), ο πωλητής αναλαμβάνει όλους τους κινδύνους και τα έξοδα, συμπεριλαμβανομένων των δασμών.
Σύμφωνα με τους υπόλοιπους δέκα Incoterms, ο αγοραστής είναι υπεύθυνος για την καταβολή των δασμών. Για παράδειγμα, σύμφωνα με τον DAP (Delivered at Place), αν και ο πωλητής φέρει όλους τους κινδύνους έως ότου τα εμπορεύματα είναι έτοιμα για εκφόρτωση στον προορισμό, ο αγοραστής πρέπει να καταβάλει τυχόν εισαγωγικούς δασμούς, δασμούς και άλλες τελωνειακές επιβαρύνσεις όταν τα εμπορεύματα φτάνουν στη χώρα προορισμού.
Όταν αντιμετωπίζουν πολύπλοκα και ασταθή παγκόσμια δασμολογικά καθεστώτα, όλες οι επιχειρήσεις που ασχολούνται με το διεθνές εμπόριο πρέπει να κατανοούν τη χρήση των Incoterms και να συμφωνούν μεταξύ τους για τον καταλληλότερο όρο. Υπάρχουν διάφοροι παράγοντες που πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά την επιλογή του σωστού Incoterm, συμπεριλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, των εξής:
1. Τύπος προϊόντος. Για παράδειγμα, για είδη υψηλής αξίας χρησιμοποιείται συχνά ο όρος CIF (Cost, Insurance and Freight) ή CIP (Carriage and Insurance Paid), όπου ο πωλητής παρέχει ασφάλιση που καλύπτει τη διαδικασία μεταφοράς.
2. Χώρα προέλευσης και προορισμού. Οι πολιτικές και οικονομικές καταστάσεις καθώς και οι εμπορικοί κανονισμοί των χωρών επηρεάζουν τις αποφάσεις των επιχειρήσεων σχετικά με το πότε θα μεταβιβάσουν τους κινδύνους στο άλλο μέρος. Κατά τη διάρκεια ενός εμπορικού πολέμου, αυτό σχετίζεται άμεσα με την ευθύνη για την καταβολή των δασμών.
3. Μέσα μεταφοράς. Για παράδειγμα, ορισμένοι Incoterms είναι ιδιαίτερα κατάλληλοι για θαλάσσια μεταφορά, όπως οι όροι CFR (Κόστος και Ναύλος) και CIF (Κόστος, Ασφάλεια και Ναύλος).
Δεν υπάρχει καλύτερος ή χειρότερος Incoterm, αλλά μόνο ο κατάλληλος Incoterm για ένα συγκεκριμένο εμπορικό πλαίσιο. Συνιστάται στις επιχειρήσεις να ζητούν τη συμβουλή ειδικών όταν ενσωματώνουν τους Incoterms στις εμπορικές συμβάσεις τους.
Όροι όπως το EXW (Ex Works) χρησιμοποιούνται συχνά στο εμπόριο εντός της ΕΕ, ενώ το DAP (Delivered at Place) ή το DDP (Delivered Duty Paid) προτιμώνται όταν οι εξαγωγείς επιθυμούν να προσφέρουν υπηρεσίες παράδοσης πλήρους εξυπηρέτησης σε διεθνείς πελάτες.
Πέτερ Ναβέστ
Παράδειγμα: Οι Incoterms στην πράξη
Ένας ολλανδός κατασκευαστής βιομηχανικών μηχανημάτων είχε συνάψει συμφωνία με μια βραζιλιάνικη κατασκευαστική εταιρεία για μηχανήματα αξίας 250.000 ευρώ.
Συμφωνήθηκε ότι τα εμπορεύματα θα μεταφέρονταν με πλοίο από το λιμάνι του Ρότερνταμ στο λιμάνι του Σάντος. Ο Βραζιλιάνος αγοραστής έπρεπε να εξοφλήσει την πληρωμή εντός 60 ημερών από την αποστολή, σύμφωνα με τους συμφωνηθέντες όρους πληρωμής. Επιπλέον, η Βραζιλία επιβάλλει δασμό εισαγωγής 14% στα βιομηχανικά μηχανήματα (πολιτική που θεσπίστηκε το 2024), ο οποίος πρέπει να καταβληθεί κατά την άφιξη των εμπορευμάτων στα βραζιλιάνικα τελωνεία.
Για να μετριαστεί ο κίνδυνος μεταφοράς, τα δύο μέρη αποφάσισαν να χρησιμοποιήσουν τον όρο Incoterm CIF (Κόστος, Ασφάλεια και Ναύλος) για την κατανομή των ευθυνών κατά τη διάρκεια της αποστολής, λαμβάνοντας υπόψη τη μεγάλη απόσταση, την υψηλή αξία των εμπορευμάτων και το μέσο θαλάσσιας μεταφοράς. Αυτός ο όρος Incoterm καθορίζει σαφώς ότι:
|
Ο ολλανδός εξαγωγέας πρέπει να οργανώσει και να πληρώσει:
- Τη μεταφορά στο λιμάνι του Σάντος
- Την θαλάσσια ασφάλιση που καλύπτει τα εμπορεύματα κατά τη μεταφορά
|
|
Ο κίνδυνος θα μεταβιβάζεται στον Βραζιλιάνο αγοραστή μόλις τα εμπορεύματα φορτωθούν στο πλοίο στο Ρότερνταμ.
|
|
Ο Βραζιλιάνος αγοραστής θα πρέπει να είναι υπεύθυνος για:
- Την εκτελωνιστική διαδικασία εισαγωγής
- Την καταβολή των βραζιλιάνικων εισαγωγικών δασμών και του ΦΠΑ κατά την άφιξη των εμπορευμάτων, γεγονός που αυξάνει το συνολικό κόστος τους.
|
Για να μειώσει τον κίνδυνο μη πληρωμής, ο ολλανδός εξαγωγέας σύναψε σύμβαση ασφάλισης πιστώσεων με την Atradius, ασφαλίζοντας το τιμολόγιο ύψους 250.000 ευρώ.
Ως αποτέλεσμα, ο αγοραστής θα επωμιζόταν το βάρος των δασμών. Εάν ο αγοραστής δεν πληρώσει εντός 60 ημερών, ο εξαγωγέας θα μπορούσε να υποβάλει αίτηση αποζημίωσης στην Atradius. Η Atradius θα αξιολογούσε τους λόγους της μη πληρωμής και θα εξέταζε εάν τα εμπορεύματα παραδόθηκαν όπως είχε συμφωνηθεί, κάτι που θα μπορούσε να αποδειχθεί από τον όρο Incoterm. Εάν ο αγοραστής αθετούσε τις υποχρεώσεις του, ο εξαγωγέας θα μπορούσε να ανακτήσει έως και το 90% της αξίας του τιμολογίου από την Atradius.
Πώς μπορεί η ασφάλιση πιστώσεων να συμπληρώνει τους Incoterms;
Η ασφάλιση πιστώσεων προστατεύει τους προμηθευτές από τον κίνδυνο μη πληρωμής των τιμολογίων. Οι υπηρεσίες της περιλαμβάνουν τον έλεγχο της πιστοληπτικής ικανότητας των υποψήφιων πελατών ή των πελατών ενός προμηθευτή, την είσπραξη οφειλών και την κάλυψη εκκρεμών τιμολογίων μέσω της διευθέτησης απαιτήσεων.
Η επιλογή του Incoterm καθορίζει το σημείο στο οποίο η κυριότητα των εμπορευμάτων μεταβιβάζεται από τον πωλητή στον αγοραστή. Αυτό είναι κρίσιμο για τη διαχείριση των κινδύνων και των ευθυνών στο διεθνές εμπόριο. Η ασφάλιση εμπορικών πιστώσεων συνήθως τίθεται σε ισχύ μόλις τα εμπορεύματα περιέλθουν στην κατοχή του αγοραστή. Επομένως, η επιλογή του κατάλληλου Incoterm διασφαλίζει ότι και τα δύο μέρη κατανοούν τις υποχρεώσεις τους. Η κάλυψη της ασφάλισης πιστώσεων θα ευθυγραμμιστεί με τη μεταβίβαση των κινδύνων.
Είναι απαραίτητο να υπολογιστούν με ακρίβεια τα σχετικά έξοδα logistics που συνδέονται με έναν Incoterm (συμπεριλαμβανομένων των δασμών, εάν ισχύουν για τον πωλητή) για τον καθορισμό της τιμής πώλησης και την προστασία των περιθωρίων κέρδους. Η ασφάλιση πιστωτικού κινδύνου καλύπτει το τελικό ποσό που οφείλει ο οφειλέτης, παρέχοντας οικονομική προστασία έναντι της μη πληρωμής, μόλις τα εμπορεύματα περιέλθουν στην κατοχή του αγοραστή.
Η αλληλεπίδραση μεταξύ των Incoterms, των δασμών και της ασφάλισης πιστώσεων καθορίζει το κόστος, τον κίνδυνο και την οικονομική ασφάλεια των διασυνοριακών συναλλαγών.
Πέτερ Ναβέστ
Συμβουλές για τις επιχειρήσεις για την αντιμετώπιση της πρόκλησης των δασμών
Για να επιτύχουν τις συναλλαγές τους ενόψει των πιθανών επιπτώσεων των δασμών, οι επιχειρήσεις θα πρέπει να λάβουν υπόψη τους ακόλουθους κινδύνους και τις πιθανές στρατηγικές μετριασμού των κινδύνων:
Κίνδυνοι
- Απροσδόκητοι ή υψηλοί εισαγωγικοί δασμοί
- Αλλαγές στις εμπορικές συμφωνίες ή στους δασμολογικούς πίνακες
- Λανθασμένη ταξινόμηση των εμπορευμάτων, π.χ. λανθασμένοι κωδικοί του «Εναρμονισμένου Συστήματος» (HS)
- Έλλειψη γνώσης των τοπικών τελωνειακών κανονισμών
Στρατηγικές μετριασμού κινδύνων
- Χρησιμοποιήστε ακριβείς κωδικούς HS: Βεβαιωθείτε ότι τα εμπορεύματα ταξινομούνται σωστά σύμφωνα με το «Εναρμονισμένο Σύστημα» για να αποφύγετε την εσφαλμένη εφαρμογή δασμών.
- Συμβουλευτείτε τελωνειακούς πράκτορες: Συνεργαστείτε με επαγγελματίες που κατανοούν τις τοπικές δασμολογικές δομές και μπορούν να σας συμβουλεύσουν σχετικά με τους δασμολογικούς συντελεστές και τις απαλλαγές.
- Αξιοποιήστε τις εμπορικές συμφωνίες: Ελέγξτε αν ισχύουν Συμφωνίες Ελεύθερου Εμπορίου (ΣΕΕ) (π.χ. ΕΕ-Mercosur, ΕΕ-Ιαπωνία) για τη μείωση ή την κατάργηση των δασμών.
- Επιλέξτε στρατηγικά τους Incoterms: Χρησιμοποιήστε όρους όπως DAP ή DDP μόνο εάν είστε σίγουροι για τη διαχείριση των ξένων τελωνείων και δασμών.
- Συμπεριλάβετε ρήτρες δασμών στις συμβάσεις: Αναφέρετε σαφώς ποιος αναλαμβάνει το κόστος των δασμών και τι συμβαίνει σε περίπτωση αλλαγής τους.
- Μείνετε ενημερωμένοι: Παρακολουθήστε τις αλλαγές στους δασμούς μέσω κυβερνητικών ιστότοπων ή εργαλείων εμπορικής πληροφόρησης.
Για να μάθετε πώς οι Incoterms μπορούν να σας βοηθήσουν να μετριάσετε τους εμπορικούς κινδύνους ή για να συζητήσετε σχετικά με την ασφάλιση πιστώσεων, επικοινωνήστε με έναν τοπικό εκπρόσωπο της Atradius.
